{"id":167328,"date":"2026-03-21T21:58:47","date_gmt":"2026-03-21T20:58:47","guid":{"rendered":"https:\/\/swmikolaj.org\/?p=167328"},"modified":"2026-03-21T22:01:44","modified_gmt":"2026-03-21T21:01:44","slug":"wazny-list-polskich-biskupow-na-niedziele-22-marca-2026-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/2026\/03\/21\/wazny-list-polskich-biskupow-na-niedziele-22-marca-2026-r\/","title":{"rendered":"Wa\u017cny list polskich biskup\u00f3w na niedziel\u0119, 22 marca 2026 r."},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>List Konferencji Episkopatu Polski<br \/>z okazji 40. rocznicy wizyty Jana Paw\u0142a II w rzymskiej Synagodze Wi\u0119kszej<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\u00a0<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Drodzy Siostry i Bracia,<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">w 5. Niedziel\u0119 Wielkiego Postu Ewangelia czytana w liturgii przenosi nas do Betanii. To tam, niespe\u0142na dwa tygodnie przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 w Wielki Pi\u0105tek, Pan Jezus \u2013 z ogromn\u0105 moc\u0105 i przejrzysto\u015bci\u0105 \u2013 objawia nam dzi\u015b jej sens. Jezus umrze po to, aby \u0141azarz m\u00f3g\u0142 otrzyma\u0107 \u017cycie. \u0141azarz wychodzi z grobu, a Jezus zajmuje jego miejsce. Ewangelia opisuje gr\u00f3b \u0141azarza analogiczne do grobu Jezusa: \u201eby\u0142a to pieczara, a na niej spoczywa\u0142 kamie\u0144\u201d.<!--more--><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u015amier\u0107 Jezusa jest cen\u0105 \u017cycia, kt\u00f3re wr\u00f3cone jest \u0141azarzowi. Wi\u0119cej: \u015bmier\u0107 Jezusa jest cen\u0105 \u017cycia, kt\u00f3re wr\u00f3cone jest ka\u017cdej i ka\u017cdemu z nas. Ta cena m\u00f3wi nam o najwi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci: \u201eNikt nie ma wi\u0119kszej mi\u0142o\u015bci od tej, gdy kto\u015b \u017cycie swoje oddaje za przyjaci\u00f3\u0142 swoich\u201d (J 15, 13). Dlatego te\u017c ta cena kryje w sobie niezwyk\u0142\u0105 moc zobowi\u0105zania: by j\u0105 uszanowa\u0107, by jej nie podepta\u0107, by jej nie zlekcewa\u017cy\u0107! Chrystus nie zgadza si\u0119 na nasz\u0105 \u015bmier\u0107 \u2013 nawet je\u015bli do niej dopuszcza (tak, jak dopu\u015bci\u0142 do \u015bmierci swego przyjaciela), nie godzi si\u0119 na to, by\u015bmy w niej trwali! Taka jest dyscyplina Bo\u017cego dzia\u0142ania i odkupienia: nasz Pan nie chroni nas magicznie od duchowej \u015bmierci (jak\u0105 jest grzech); ile razy jednak j\u0105 wybieramy, tyle razy jest got\u00f3w nas z niej wyprowadzi\u0107. Nie godzi si\u0119 na nasze trwanie w \u015bmierci! A kto trwa \u015bmierci? Jasnej odpowiedzi udziela nam \u015bw. Jan w swoim Pierwszym Li\u015bcie: \u201eKTO NIE MI\u0141UJE, TRWA W \u015aMIERCI\u201d (1 J 3, 14). Zauwa\u017cmy: S\u0142owo nie m\u00f3wi tu jedynie o nienawi\u015bci. M\u00f3wi o \u201ebraku mi\u0142o\u015bci\u201d, a wi\u0119c tak\u017ce o oboj\u0119tno\u015bci, bierno\u015bci, braku zainteresowania, znieczulicy.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jednym z takich \u015bmiertelnych deficyt\u00f3w mi\u0142o\u015bci, by\u0142 (i niestety ci\u0105gle jeszcze pozostaje) ANTYSEMITYZM. Ale i z tej \u201e\u015bmierci\u201d wyprowadzi\u0142 (i wyprowadza) nas Pan \u2013 szczeg\u00f3lnie w ci\u0105gu ostatnich 60 lat \u2013 dzi\u0119ki wydarzeniom, kt\u00f3re czujemy si\u0119 zobowi\u0105zani wszystkim nam przypomnie\u0107.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">13 kwietnia br. minie czterdzie\u015bci lat od dnia, gdy biskup Rzymu, nast\u0119pca \u015bw. Piotra, po raz pierwszy od czas\u00f3w apostolskich przekroczy\u0142 pr\u00f3g \u017cydowskiego domu modlitwy. Tamtego wiosennego wieczoru, po serdecznym wzajemnym u\u015bcisku z g\u0142\u00f3wnym rabinem Rzymu Elio Toaffa, \u015bw. Jan Pawe\u0142 II wszed\u0142 do rzymskiej synagogi w uroczystej procesji przy \u015bpiewie psalmu 150: \u201eAlleluja! Chwalcie Boga w Jego \u015bwi\u0105tyni, chwalcie Go na firmamencie, gdzie ja\u015bnieje moc Jego!\u201d. \u201eOd dawna my\u015bla\u0142em o tej wizycie\u2026\u201d \u2013 wyzna\u0142 papie\u017c, witaj\u0105c si\u0119 z \u017cydowsk\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tamto spotkanie czterdzie\u015bci lat temu nie by\u0142oby mo\u017cliwe, gdyby nie inne wydarzenie, kt\u00f3rego wag\u0119 trudno dzi\u015b przeceni\u0107. Mia\u0142o ono miejsce dwadzie\u015bcia lat wcze\u015bniej.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">28 pa\u017adziernika 1965 r. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II przyj\u0105\u0142 deklaracj\u0119 \u201eNostra aetate\u201d (\u201eW naszych czasach\u201d), m\u00f3wi\u0105c\u0105 o stosunku Ko\u015bcio\u0142a do religii niechrze\u015bcija\u0144skich. Znalaz\u0142y si\u0119 w niej s\u0142owa, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 punktem zwrotnym w stosunkach mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em katolickim a \u017bydami i judaizmem. Do nich w\u0142a\u015bnie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II w swoim przem\u00f3wieniu w rzymskiej synagodze. Przypomnijmy dzi\u015b jego s\u0142owa.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201ePo pierwsze, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy odkrywa swoj\u0105 wi\u0119\u017a z judaizmem, wg\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 we w\u0142asn\u0105 tajemnic\u0119. Religia \u017cydowska nie jest dla naszej religii zewn\u0119trzna, lecz w pewien spos\u00f3b wewn\u0119trzna. Mamy zatem z ni\u0105 relacje, jakich nie mamy z \u017cadn\u0105 inn\u0105 religi\u0105. Jeste\u015bcie naszymi umi\u0142owanymi bra\u0107mi i w pewien spos\u00f3b, mo\u017cna by powiedzie\u0107, naszymi starszymi bra\u0107mi\u201d.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">S\u0142ycha\u0107 tu echo s\u0142\u00f3w aposto\u0142a Paw\u0142a z Listu do Rzymian, gdzie mowa jest o \u201edzikich ga\u0142\u0105zkach oliwnych\u201d, czyli poganach, \u201ewszczepionych w szlachetn\u0105 oliwk\u0119\u201d, kt\u00f3r\u0105 s\u0105 \u017bydzi \u017cyj\u0105cy w przymierzu z Bogiem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201eczerpie pokarm z korzenia tej szlachetnej oliwki\u201d. Do Paw\u0142owej metafory drzewa oliwnego odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 wielokrotnie kolejni papie\u017ce, podkre\u015blaj\u0105c jej aktualno\u015b\u0107. \u201eOdkryli\u015bmy na nowo, \u017ce nar\u00f3d \u017cydowski jest dla nas wci\u0105\u017c \u015bwi\u0119tym korzeniem, z kt\u00f3rego wyr\u00f3s\u0142 Jezus\u201d \u2013 przypomnia\u0142 papie\u017c Franciszek<a name=\"_ednref1\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn1\">[1]<\/a>. A konieczno\u015b\u0107 odczytywania nauki Jezusa i Jego uczni\u00f3w \u201ew perspektywie \u017cydowskiej, w kontek\u015bcie \u017cywej tradycji Izraela\u201d potwierdzi\u0142a Stolica Apostolska<a name=\"_ednref2\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Drugim problemem, na kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II w czasie swego przem\u00f3wienia w rzymskiej synagodze, jest obci\u0105\u017canie \u017byd\u00f3w zbiorow\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 za \u015bmier\u0107 Chrystusa: \u201e\u017bydom jako narodowi nie mo\u017cna przypisywa\u0107 \u017cadnej dziedzicznej ani zbiorowej winy za to, co pope\u0142niono podczas m\u0119ki Jezusa\u201d \u2013 przywo\u0142a\u0142 papie\u017c s\u0142owa soborowej deklaracji. Pot\u0119pi\u0107 nale\u017cy wszelkie akty dyskryminacji i prze\u015bladowa\u0144 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3re przez wieki mia\u0142y miejsce w zwi\u0105zku z tym oskar\u017ceniem.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Warto przypomnie\u0107, \u017ce Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, powtarzaj\u0105c za Soborem Trydenckim, naucza jednoznacznie: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 nie waha si\u0119 przypisa\u0107 chrze\u015bcijanom najwi\u0119kszej odpowiedzialno\u015bci za m\u0119k\u0119 Jezusa, kt\u00f3r\u0105 zbyt cz\u0119sto obci\u0105\u017cali jedynie \u017byd\u00f3w. (\u2026) Trzeba uzna\u0107, \u017ce nasza wina jest w tym przypadku wi\u0119ksza ni\u017c \u017byd\u00f3w. Oni bowiem, wed\u0142ug \u015bwiadectwa Aposto\u0142a, nie ukrzy\u017cowaliby Pana chwa\u0142y (1 Kor 2,8), gdyby Go poznali. (\u2026) Ukrzy\u017cowa\u0142e\u015b Go i krzy\u017cujesz nadal przez upodobanie w wadach i grzechach\u201d (KKK 598).<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">W swoim wyst\u0105pieniu papie\u017c radykalnie sprzeciwi\u0142 si\u0119 przedstawianiu \u017byd\u00f3w jako \u201eodrzuconych albo przekl\u0119tych\u201d. Przez ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca lat tre\u015bci te, obecne w katolickim nauczaniu i b\u0142\u0119dnej interpretacji Pisma \u015awi\u0119tego, kszta\u0142towa\u0142y postawy chrze\u015bcijan, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do nienawi\u015bci, prze\u015bladowa\u0144 i manifestacji antysemityzmu. Powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki stwierdza dzi\u015b jednoznacznie: \u017bydzi s\u0105 nadal umi\u0142owani przez Boga, kt\u00f3ry wezwa\u0142 ich nieodwo\u0142alnym powo\u0142aniem. B\u00f3g bowiem, wierny swym obietnicom, nie odwo\u0142a\u0142 Pierwszego Przymierza. Izrael pozostaje nadal narodem wybranym<a name=\"_ednref3\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">W 1997 r., m\u00f3wi\u0105c o korzeniach antyjudaizmu w \u015brodowisku chrze\u015bcija\u0144skim, \u015bw. Jan Pawe\u0142 II nazwa\u0142 trwanie Izraela \u201efaktem nadprzyrodzonym\u201d. \u201eTen lud trwa na przek\u00f3r i wbrew wszystkiemu dlatego, \u017ce jest ludem Przymierza\u201d \u2013 stwierdzi\u0142 papie\u017c<a name=\"_ednref4\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn4\">[4]<\/a>. Powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 i teologiczna refleksja nad tajemnic\u0105 trwania Izraela, podj\u0119ta w XX wieku \u2013 szczeg\u00f3lnie wobec straszliwej tragedii Szoah (Zag\u0142ady), jaka dokona\u0142a si\u0119 w Europie \u2013 zaowocowa\u0142y nowym, zakorzenionym w apostolskiej tradycji nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a o \u017bydach i judaizmie.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Zainspirowana soborow\u0105 deklaracj\u0105 refleksja Ko\u015bcio\u0142a ukazuje coraz wyra\u017aniej wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105ce \u017byd\u00f3w i chrze\u015bcijan.\u00a0 S\u0105 nimi szczeg\u00f3lnie: cze\u015b\u0107 dla S\u0142owa Bo\u017cego, modlitwa i liturgia, a tak\u017ce mesja\u0144ska nadzieja przysz\u0142o\u015bci. Bo \u201egdy lud Bo\u017cy Starego i Nowego Przymierza rozwa\u017ca przysz\u0142o\u015b\u0107, zmierza on \u2013 nawet je\u015bli wychodzi z dwu r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia \u2013 ku analogicznym celom: przybyciu lub powrotowi Mesjasza\u201d<a name=\"_ednref5\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn5\">[5]<\/a>. Nawi\u0105zuj\u0105c do wsp\u00f3lnej nadziei eschatologicznej, \u015bw. Jan Pawe\u0142 II powiedzia\u0142: \u201ePrzymierze Nowe odnajduje w Starym swoje korzenie. O ile za\u015b Stare mo\u017ce odnale\u017a\u0107 w Nowym swe spe\u0142nienie, to jest oczywi\u015bcie spraw\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. My, ludzie, staramy si\u0119 temu tylko nie przeszkadza\u0107<a name=\"_ednref6\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn6\">[6]<\/a>.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Rocznica papieskiej wizyty w rzymskiej synagodze przypadnie nazajutrz po zako\u0144czeniu Oktawy Wielkanocy. W tym roku zar\u00f3wno wyznawcy Judaizmu, \u00a0jak i chrze\u015bcijanie \u015bwi\u0119tuj\u0105 Pasch\u0119 w tym samym czasie. To okazja, by przypomnie\u0107 sobie o \u017cydowskich korzeniach chrze\u015bcija\u0144skiej liturgii.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u015aw. Jan Pawe\u0142 II podkre\u015bla\u0142, \u017ce te \u201ekorzenie nale\u017cy jeszcze g\u0142\u0119biej pozna\u0107; szczeg\u00f3lnie musz\u0105 je lepiej pozna\u0107 i doceni\u0107 wierni\u201d, poniewa\u017c \u201ewzi\u0119cie pod uwag\u0119 wiary i \u017cycia religijnego narodu \u017cydowskiego, tak jak s\u0105 one wyznawane i prze\u017cywane wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie\u201d, mo\u017ce nam pom\u00f3c w lepszym zrozumieniu \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a<a name=\"_ednref7\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">W wielu miejscowo\u015bciach \u2013 nieraz tu\u017c obok nas, czasem nieco dalej \u2013 znajduj\u0105 si\u0119 ocala\u0142e z wojennej zawieruchy synagogi. W wi\u0119kszo\u015bci z nich nie rozbrzmiewa ju\u017c dzi\u015b g\u0142os radosnej szabatowej modlitwy. S\u0105 jednak i takie, kt\u00f3re t\u0119tni\u0105 religijnym \u017cyciem. Pod\u0105\u017caj\u0105c \u015bladem \u015bw. Jana Paw\u0142a II, odwied\u017amy 13 kwietnia synagog\u0119. Wspomnijmy m\u0119\u017cczyzn i kobiety, kt\u00f3rych modlitwami przez wieki nasi\u0105ka\u0142y mury bo\u017cnic. A tam, gdzie jest to mo\u017cliwe, spotkajmy si\u0119 z \u017cydowskimi siostrami i bra\u0107mi. Pami\u0119taj\u0105c, \u017ce zawsze modlimy si\u0119 za nich w liturgii wielkopi\u0105tkowej, prosz\u0105c Boga, aby lud, kt\u00f3ry On jako pierwszy naby\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107, \u201ewzrasta\u0142 w wierno\u015bci Jego przymierzu\u201d i m\u00f3g\u0142 \u201eosi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142ni\u0119 odkupienia\u201d. Bo \u201enie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u017bydzi s\u0105 uczestnikami Bo\u017cego zbawienia, ale jak to mo\u017ce by\u0107 mo\u017cliwe bez wyra\u017anego wyznawania Chrystusa \u2013 jest i pozostanie niezg\u0142\u0119bion\u0105 tajemnic\u0105 Bo\u017c\u0105\u201d<a name=\"_ednref8\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Niech nas wspiera swoj\u0105 modlitw\u0105 Maryja, Matka naszego Pana, \u201eWybrana C\u00f3rka Izraela\u201d<a name=\"_ednref9\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_edn9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Pasterze Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce obecni na 404. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Warszawa, 12 marca 2026 roku<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn1\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref1\">[1]<\/a>\u00a0\u201eList do niewierz\u0105cego\u201d papie\u017ca Franciszka \u2013 odpowied\u017a do Eugenia Scalfariego, opublikowana na \u0142amach \u201eLa Repubblica\u201d,\u00a011.09.2013,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.vatican.va\/\"><strong>www.vatican.va<\/strong><\/a>)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn2\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref2\">[2]<\/a>\u00a0\u201eBo dary \u0142aski i wezwanie Bo\u017ce s\u0105 nieodwo\u0142alne\u201d, Komisja Stolicy Apostolskiej ds. Relacji Religijnych z Judaizmem,\u00a014, 10.12.2015<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn3\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref3\">[3]<\/a>\u00a0EG 247; Rz 11,29; KKK 839; NA 4<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn4\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref4\">[4]<\/a>\u00a0Jan Pawe\u0142 II, Przem\u00f3wienie do uczestnik\u00f3w sympozjum \u201eKorzenie antyjudaizmu w \u015brodowisku chrze\u015bcija\u0144skim\u201d, Watykan, 31.10.1997<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn5\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref5\">[5]<\/a>\u00a0\u201e\u017bydzi i judaizm w g\u0142oszeniu S\u0142owa Bo\u017cego i katechezie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego\u201d, Komisja\u00a0 Stolicy Apostolskiej ds. Stosunk\u00f3w Religijnych z Judaizmem, II, 10, 24.06.1985<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn6\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref6\">[6]<\/a>\u00a0 Jan Pawe\u0142 II, \u201ePrzekroczy\u0107 pr\u00f3g nadziei\u201d,16<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn7\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref7\">[7]<\/a>\u00a0Jan Pawe\u0142 II, Przem\u00f3wienie do uczestnik\u00f3w Spotkania Delegat\u00f3w Krajowych Konferencji Episkopat\u00f3w oraz innych ekspert\u00f3w do spraw relacji katolicko-\u017cydowskich, Rzym, 06.03.1982<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn8\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref8\">[8]<\/a>\u00a0\u201eBo dary \u0142aski i wezwanie Bo\u017ce s\u0105 nieodwo\u0142alne\u201d, Komisja Stolicy Apostolskiej ds. Relacji Religijnych z Judaizmem,\u00a036, 10.12.2015<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a name=\"_edn9\"><\/a><a href=\"https:\/\/episkopat.pl\/doc\/243982.List-Konferencji-Episkopatu-Polski-z-okazji-40-rocznicy-wizyty#_ednref9\">[9]<\/a>\u00a0\u201eZbi\u00f3r Mszy o Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie\u201d, 1998, Msza I: Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna Wybrana<em>\u00a0C\u00f3rka Izraela.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>List Konferencji Episkopatu Polskiz okazji 40. rocznicy wizyty Jana Paw\u0142a II w rzymskiej Synagodze Wi\u0119kszej \u00a0 Drodzy Siostry i Bracia, w 5. Niedziel\u0119 Wielkiego Postu Ewangelia czytana w liturgii przenosi nas do Betanii. To tam, niespe\u0142na dwa tygodnie przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 w Wielki Pi\u0105tek, Pan Jezus \u2013 z ogromn\u0105 moc\u0105 i przejrzysto\u015bci\u0105 \u2013 objawia nam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"1970-01-01 01:00:00","action":"","terms":[],"taxonomy":"","browser_timezone_offset":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167328"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":167331,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167328\/revisions\/167331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}