{"id":1636,"date":"2016-03-08T14:36:45","date_gmt":"2016-03-08T14:36:45","guid":{"rendered":"http:\/\/nowa.swmikolaj.org\/?p=1636"},"modified":"2020-07-04T11:34:37","modified_gmt":"2020-07-04T09:34:37","slug":"znaczeniewystrojuprezbiteriumwkoscielesw-mikolaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/2016\/03\/08\/znaczeniewystrojuprezbiteriumwkoscielesw-mikolaja\/","title":{"rendered":"Znaczenie wystroju prezbiterium w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja"},"content":{"rendered":"\n

Dekoracja malarska w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a pw. \u015aw. Miko\u0142aja w Gdyni, wykonana w latach 2000-2003.<\/span><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

                                             <\/span><\/p>\n\n\n\n

        <\/span>Monumentalne malowid\u0142o Adama Brinckena nie stanowi jedynie t\u0142a dla ulokowanej w centrum \u015bciany o\u0142tarzowej rze\u017aby Chrystusa Ukrzy\u017cowanego d\u0142uta Macieja Zychowicza. W zamierzeniu autor\u00f3w malarstwo dope\u0142ni\u0107 ma znaczenie figuralnego przedstawienia. Inspiracje stanowi\u0142 bowiem dla nich obraz przedstawiaj\u0105cy Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 p\u0119dzla El Greco (1541-1614), namalowany w latach 1577-79 do o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego w ko\u015bciele Santo Domingo el Antiguo w Toledo (obecnie w Prado). Arcydzie\u0142o El Greca, zawieraj\u0105ce temat Pietas Patris<\/em>, ukazuje um\u0119czonego Chrystusa w obj\u0119ciach Ojca, kt\u00f3ry sk\u0142ada ofiar\u0119 z w\u0142asnego Syna. Jest unaocznieniem soteriologicznych tre\u015bci wiary. Brincken, aran\u017cuj\u0105c malarsk\u0105 przestrze\u0144 \u015bciany ponad o\u0142tarzem, czerpie z El Greca mocno przekszta\u0142caj\u0105c pierwowz\u00f3r \u2013 brakuje tu postaci Boga Ojca, Go\u0142\u0119bicy Ducha \u015awi\u0119tego i wysmuk\u0142ych sylwetek anielskich. Z orygina\u0142u rozpoznajemy echa kontur\u00f3w i linii triagonalnej kompozycji mistrza z Toledo i nade wszystko charakterystyczn\u0105 dla niego ekspresyjn\u0105 kolorystyk\u0119, nad kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada si\u0119 gradacja subtelnych b\u0142\u0119kit\u00f3w, fiolet\u00f3w, zieleni, a\u017c po \u017c\u00f3\u0142cienie i karminow\u0105 czerwie\u0144.<\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

           <\/span>El Greco, Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta<\/p>\n\n\n\n

\"Trinidad<\/figure><\/div>\n\n\n\n

       <\/span>Tomasz Merton (1915-1968) tak oto komentowa\u0142 wp\u0142yw El Greco na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 sztuk\u0119 religijn\u0105: \u201e trzeba przyzna\u0107, \u017ce El Greco jest wielkim, chocia\u017c czasem przecenianym, religijnym artyst\u0105. Nazywano go <<mistykiem>>, ale nie przesadzajmy w ocenianiu jego obraz\u00f3w jako <<mistycznych>>. Studiuj\u0105c te obrazy mo\u017cna si\u0119 \u0142atwo zorientowa\u0107, jak pewna swoboda w traktowaniu kszta\u0142t\u00f3w ludzkich daje w rezultacie bardzo trafny wyraz rzeczywisto\u015bci duchowej. Mo\u017cemy si\u0119 z tego nauczy\u0107 bardzo wa\u017cnej zasady: \u017ce realizm fotograficzny w sztuce sakralnej nie jest plusem, a przeciwnie \u2013 minusem. Sztuka religijna nie ma by\u0107 niewolniczo realistyczna. Nie ma si\u0119 zajmowa\u0107 jedynie dok\u0142adnym odtworzeniem materialistycznych kszta\u0142t\u00f3w. Nie jest kopi\u0105 widzialnej rzeczywisto\u015bci. Przeciwnie, pos\u0142annictwem sztuki religijnej jest trudne zadanie PRZEKAZYWANIA NIEWIDZIALNEJ I UKRYTEJ RELIGIJNIE RZECZYWISTO\u015aCI. Wype\u0142niaj\u0105c to zadanie artysta musi uwa\u017ca\u0107, \u017ceby nie zrobi\u0107 ze swego dzie\u0142a czego\u015b hermetycznego, czego\u015b, co nie przepu\u015bci duchowego \u015bwiat\u0142a. Musi uwa\u017ca\u0107, by nie zajmowa\u0107 si\u0119 zbytnio materi\u0105 i pozorami zmys\u0142owymi. A wiec jednym z jego zada\u0144 b\u0119dzie: przekazywa\u0107 ukryte rzeczywisto\u015bci raczej przez SUGEROWANIE ni\u017c przez ich zmys\u0142owe PRZEDSTAWIANIE\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span>Zastan\u00f3wmy si\u0119 zatem, co \u201esugerowa\u0107\u201d mo\u017ce realizacja malarska Adama Brinckena w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a w Gdyni-Chyloni? Ekspresyjne smugi barw rozchodz\u0105ce si\u0119 wzwy\u017c, otwieraj\u0105ce niejako przestrze\u0144 ponad figur\u0105 Ukrzy\u017cowanego, przywodzi\u0107 mog\u0105 na my\u015bl symbolik\u0119 \u201e\u015awiat\u0142a pe\u0142nego mocy\u201d \u2013 \u201e\u015awiat\u0142o\u015b\u0107 prawdziw\u0105, kt\u00f3ra o\u015bwieca ka\u017cdego cz\u0142owieka\u201d (J 1,9). Dekoracja malarska dope\u0142nia napotkan\u0105 na miejscu kolorystyk\u0119 witra\u017cy. Arty\u015bci wzmocnili wymow\u0119 ferii barw przekszta\u0142caj\u0105c poszczeg\u00f3lne elementy zastanego wn\u0119trza. Zasugerowali zmian\u0119 koloru posadzki\u00a0 <\/span>na tonacj\u0119 sieny spalonej, ob\u0142o\u017cyli gipsem i pomalowali na bia\u0142o dwa filary przed prezbiterium, uwypuklaj\u0105c w ten spos\u00f3b si\u0142\u0119 oddzia\u0142ywania polichromii. Mia\u0142a ona, zdaniem tw\u00f3rc\u00f3w, nie tylko si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107, ale unosi\u0107 si\u0119 ponad o\u0142tarzem \u201eniczym feretron, kt\u00f3rego nie dotyczy prawo grawitacji rzeczywisto\u015bci ziemskiej\u201d. Ponad tabernakulum zapisali w j\u0119zyku greckim wypowied\u017a Zbawiciela: \u201eKr\u00f3lestwo moje nie jest z tego \u015bwiata\u201d (J 18, 36). Poprzez kolorystyczne podkre\u015blenie emocjonalnych element\u00f3w Ukrzy\u017cowanego polichromia pragnie stworzy\u0107 wiernemu mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u2013 zgodnie z zadaniami, jakie mia\u0142 spe\u0142nia\u0107 pierwowz\u00f3r Pietas Domini<\/em>– kontemplacyjnego pogr\u0105\u017cenia si\u0119 w tre\u015bci przedstawienia, b\u0119d\u0105cego przedmiotem jego rozwa\u017ca\u0144.<\/span><\/p>\n\n\n\n

(opr.  <\/span>Ks. Jacek Socha na podstawie: A. Brincken, A. Gorlich, A. Organisty, M. Reinhardt-Chlanda, R. Rogozi\u0144ska, J. Nyzio-Szeliga, P. Szeliga \u201eTajemnica i forma. Adam Brincken malarstwo abstrakcyjne w przestrzeniach sakralnych\u201d, Krak\u00f3w 2015.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dekoracja malarska w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a pw. \u015aw. Miko\u0142aja w Gdyni, wykonana w latach 2000-2003.                                                      Monumentalne malowid\u0142o Adama Brinckena nie stanowi jedynie t\u0142a dla ulokowanej w centrum \u015bciany o\u0142tarzowej rze\u017aby Chrystusa Ukrzy\u017cowanego d\u0142uta Macieja Zychowicza. W zamierzeniu autor\u00f3w malarstwo dope\u0142ni\u0107 ma znaczenie figuralnego przedstawienia. Inspiracje stanowi\u0142 bowiem dla nich obraz przedstawiaj\u0105cy Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 p\u0119dzla […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"1970-01-01 01:00:00","action":"","terms":[],"taxonomy":"","browser_timezone_offset":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1636"}],"collection":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1636"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4914,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1636\/revisions\/4914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/swmikolaj.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}